Icon play
zamknij

teraz
na antenie

Wybierz radio, które chcesz słuchać

Radio kielce
Folk radio

teraz
na antenie

close

„Paszporty Paragwaju”: niezwykła historia Polaków ratujących Żydów

Premiera filmu „Paszporty Paragwaju” w reżyserii Roberta Kaczmarka odbędzie się 26 marca w Centrum Edukacyjnym IPN „Przystanek Historia” w Kielcach. Projekcję zaplanowano w związku z przypadającym dziś Narodowym Dniem Pamięci Polaków ratujących Żydów.

Autor: Robert Szumielewicz

24.03.2019 12:32

image Premiera filmu „Paszporty Paragwaju” Fot. / Instytut Pamięci Narodowej

To nieznana historia dotycząca udziału polskiej dyplomacji w ratowaniu Żydów podczas II wojny światowej.

- Obraz przedstawia współpracę polsko-żydowską, której celem nadrzędnym było życie drugiego człowieka. To żmudna praca polskiego Rządu na Uchodźstwie wsparta działaniami środowisk żydowskich. Zdobywano druki paszportów krajów Ameryki Południowej, a następnie organizowano tam przerzut Żydów - podkreśla Tomasz Domański z kieleckiej delegatury IPN.

- Dla mnie ten film jest pewnym hołdem, który współcześnie składamy osobom zaangażowanym, które mimo, że daleko w Szwajcarii, teoretycznie w bezpiecznym miejscu ryzykowały wiele, aby uratować polskich obywateli. Później ta praca została zapomniana - zaznaczył Tomasz Domański.

W latach 1942-1943 w poselstwie RP w Bernie funkcjonowała nieformalna grupa złożona z polskich dyplomatów oraz działaczy organizacji żydowskich. Wspólnie działali na rzecz uzyskiwania paszportów państw Ameryki Południowej. Fałszywe dokumenty trafiały do Żydów w okupowanej Europie, którzy dzięki nim uniknęli w większości wywózek do niemieckich obozów zagłady. Posiadacze tych paszportów trafiali do obozów dla internowanych w Niemczech oraz do okupowanej Francji. Część z nich doczekała końca wojny.

Do grupy działającej przy polskim poselstwie w Bernie należeli: Aleksander Ładoś od kwietnia 1940 roku poseł pełnomocny w Bernie, jego współpracownik Konstanty Rokicki - konsul w Bernie, Stefan Jan Ryniewicz - sekretarz i kierownik Wydziału Konsularnego w Bernie, Juliusz Kühl - sekretarz poselstwa. Ze strony organizacji żydowskich ogromną rolę odegrali: Adolf H. Silberschein - działacz syjonistyczny, poseł na Sejm RP oraz Chaim Eiss - rabin, działacz Agudat Israel.

Tomasz Domański zaznaczył, że wielokrotnie osoby uratowane były przekonane, że to rządy państw, w których się znalazły uratowały im życie. Tymczasem to dzięki zaangażowaniu polskich dyplomatów mogli opuścić okupowany kraj.

Szacuje się, że wydano około 5 tysięcy paszportów do krajów Ameryki Południowej. Niektóre źródła mówią o 10 tysiącach, ale zdaniem Tomasza Domańskiego są to dane zawyżone. Te liczby nie oznaczają, że tyle osób przeżyło podróż.

Ogółem po drugiej wojnie światowej przeżyło około 40-50 tysięcy Żydów zamieszkujących na ziemiach polskich.

Premiera filmu „Paszporty Paragwaju” odbędzie się w „Przystanku Historia” w Kielcach, 26 marca o godzinie 17.00.

 

icon-tag

Tagi do tego wpisu

IPN RK Kielce Polacy ratujący Żydów
other news

Podobne wiadomości

Premiera filmu „Paszporty Paragwaju” w „Przystanku Historia”

Premiera filmu „Paszporty Paragwaju” w „Przystanku Historia”

Profesor Legutko w stolicy regionu. Wręczy nagrody laureatom konkursu

Profesor Legutko w stolicy regionu. Wręczy nagrody laureatom konkursu

Wajda, Pawlikowski i Bajon. W Kielcach historię zaprezentują na wielkim ekranie

Wajda, Pawlikowski i Bajon. W Kielcach historię zaprezentują na wielkim ekranie

Antoni Dudek o sporze wokół obrad Okrągłego Stołu

Antoni Dudek o sporze wokół obrad Okrągłego Stołu